Nowe Technologie w Edukacji Informatycznej
Z dr inż. Michałem Małafiejskim, prezesem Sphere Research Labs i pracownikiem Katedry Algorytmów i Modelowania Systemów na Wydziale Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej rozmawiamy w związku z otwarciem nowego portalu skierowanego do młodzieży uczącej się, głównie uczniów szkół ponadgimnazjalnych i studentów pierwszych lat kierunków technicznych. Użytkownicy platformy mogą korzystać z kursów programowania przygotowanych według nowej metody ISEL, która oferuje użytkownikom możliwość szybszego i skuteczniejszego zdobywania umiejętności.
Contest.pl: Jakie były Pana początki z informatyką?
Michał Małafiejski: Mój kontakt z informatyką był dość przypadkowy, w szkole średniej interesowałem się matematyką i fizyką, jednak decydując się na pozostanie na studiach w Gdańsku, mój wybór padł na Informatykę na Politechnice Gdańskiej, może dlatego że od dzieciństwa eksperymentowałem z komputerami (Atari, PC z serii x86). Studia na Informatyce nie przeszkodziły mi rozwijać swoich zainteresowań matematycznych na Uniwersytecie Gdańskim.
Contest.pl: Czy wydaje się Panu że pomogłoby w początkowych fazach edukacji takie serwisy jak SPOJ czy EduGiants?
MM: Patrząc z perspektywy, bardzo żałuję że w czasach mojej młodości licealnej i studenckiej nie było takich systemów i mój kontakt z informatyką algorytmiczną ograniczał się do kilku książek.
Contest.pl: Jak ocenia Pan skalę zmian w edukacji informatycznej w ostatnich latach?
MM: Obserwując rozwój i zaangażowanie moich studentów podczas stawiania pierwszych kroków w informatyce, mogę śmiało potwierdzić, że system SPOJ (i podobne do niego) pozwalają w zaskakujący sposób wciągnąć młodego człowieka w informatykę i umożliwić mu bardzo szybki rozwój. Serwis SPOJ, wzorowany na innych tego typu systemach „Online Judge”, udało się stworzyć z grupą zapaleńców (studentów i kolegów z katedry) i rozwinąć do jednego z największych tego typu systemów na świecie. Wielu studentów przychodziło na konsultacje i „drążyło” wiele z zadań, np. pytali mnie o dość zaawansowane algorytmy szybkiego mnożenia (oparte o tzw. szybką transformatę Fouriera). Setki maili kierowanych do administratorów SPOJa zawierało szczegółowe pytania dotyczące problemów z którymi walczyli młodzi ludzie. Zdaliśmy sobie wtedy sprawę, jak bardzo ważna jest dodatkowo pomoc człowieka w samokształceniu. Wszystkie te obserwacje postanowiliśmy wykorzystać w koncepcji platformy EduGiants.
Contest.pl: Rynek edukacji informatycznej rozpoczął swój rozwój całkiem niedawno. Skąd u Pana siła i motywacja by wciąż wymyślać nowe i ulepszać istniejące techniki nauczania i oceny umiejętności?
MM: Odkąd zatrudniłem się na Politechnice Gdańskiej jako asystent, a później adiunkt, obok pracy naukowej starałem się również wyzwalać entuzjazm i pasję wśród młodych ludzi, od których notabene można się wiele nauczyć i zarazić pasją. Prowadziłem przez wiele lat Informatyczną Ligę Zadaniową, organizowałem wraz ze studentami z Koła Naukowego „Sphere” wiele konkursów i wykładów otwartych. Poznałem wielu młodych ludzi, którzy później stali się moimi kolegami z katedry lub Wydziału, wspólnie z nimi zaczęliśmy rozwijać system SPOJ. Ilość pracy z tym związana i nasze zaangażowanie wymagało w pewnym momencie solidnych podstaw finansowych, szkoda nam było zostawić ten projekt w momencie, gdy kilkadziesiąt tysięcy ludzi z całego świata korzystało z niego w szkole, na studiach, czy dokształcając się samodzielnie. W budowę koncepcji nauczania i niektórych elementów systemu włączyło się wiele osób z zagranicy, m.in. z Niemiec, Wietnamu, USA, Rosji i kilkunastu innych. Ich cenne sugestie i rady pozwalały dostosowywać funkcjonalność systemu do nauczania w szkole i na uczelni. Wszystkie te cenne zdobyte przez lata doświadczenia, postanowiliśmy wykorzystać i pomagać nauczycielom wprowadzać nowe technologie w nauczaniu informatyki, m.in. w V LO w Gdańsku, w I LO w Białymstoku. Wydaje nam się, że warto propagować wśród nauczycieli i młodzieży te wszystkie narzędzia, stąd tez pomysł na stworzenie portalu contest.pl.
Contest.pl: W Internecie dostępnych jest wiele materiałów i miejsc, gdzie teoretycznie można szukać pomocy…
MM: Też, tak początkowo uważaliśmy, ale wszystkie one mają jednak istotne wady. Po pierwsze, różnych samouczków i poradników jest tak dużo, że początkująca osoba nie jest w stanie wybrać materiałów dostosowanych do swojego poziomu. Jeśli nawet trafi na dobry materiał, to i tak nie jest w stanie samodzielnie go przerobić, nie ma jej kto zadawać ćwiczeń i ich sprawdzać. Nie ma kto wskazywać kierunku dalszego rozwoju, poprowadzić dalej. Brakuje nauczyciela, którego nie mogą zastąpić fora internetowe, gdzie trudno wyłowić wartościowe porady w zalewie zdezaktualizowanych lub niewiele wnoszących postów i pytań pozostawianych bez odpowiedzi.
Contest.pl: Co nowego wprowadziła Pańska firma czego tak brakowało dotychczas na rynku edukacji przez internet?
MM: Darmowe kompilatory i interpretery dostępne przez przeglądarkę (ideone.com), możliwość prowadzenia własnej strony z zadaniami przez nauczyciela (Scarky.com), prowadzenie kółek zainteresowań (spoj.pl) czy wreszcie możliwość prowadzenia przez nauczycieli regularnych kursów jako Tutorzy na platformie EduGiants, to wszytko naszym zdaniem otwiera zupełnie nowe możliwości dla nauczycieli informatyki w szkołach.
Contest.pl: Czy wobec tego można powiedzieć, że kursy na EduGiants to takie zdalne korepetycje?
MM: W pewnym sensie tak, gdyż w ramach kursu zapewniamy bezpośredni kontakt z prowadzącym zajęcia.
Contest.pl: Zdalne korepetycje można chyba prowadzić i bez platformy, choćby w oparciu o zadania na SPOJ-u?
MM: Mechanizmy, jakie udostępniał SPOJ osobom prowadzącym zajęcia również oceniamy jako niewystarczające. System był pomyślany jako platforma konkursowa i dopiero po pewnym czasie zaczął być używany do prowadzenia zajęć. Dlatego uznaliśmy, że konieczny jest nowy serwis, który z jednej strony zapewni uczniom i studentom większe wsparcie a z drugiej strony da lepsze narzędzia prowadzącym zajęcia. Postanowiliśmy również zaprojektować nowy interfejs i wygląd platformy w sposób, który da większy komfort pracy i uprzyjemni naukę. Zamierzamy również udostępnić system certyfikowanym przez nas korepetytorom. Dzięki temu użytkownik otrzyma usługę taniej przy zapewnieniu wysokiej jakości.
Contest.pl: A skąd nazwa portalu?
MM: Udostępniając portal konkursowy SPOJ mam przyjemność obcować z wybitnymi ludźmi o ponadprzeciętnej inteligencji, entuzjazmie, zaangażowaniu i pracowitości, które to cechy po latach pracy czynią z nich prawdziwych gigantów. Wygrywają międzynarodowe konkursy, są cenionymi nauczycielami a czasem stoją u progu kariery naukowej. Spośród nich został wyłoniony zespół tworzący EduGiants – praca w nim to prawdziwa przyjemność porównywalna z dokonywaniem odkryć w nauce. Ale mówiąc EduGiants, mam na myśli przede wszystkim szansę, jaką stwarzamy adeptom naszych kursów.
Contest.pl: Na EduGiants zamieszczony został cytat Isaac’a Newton’a: „Jeśli sięgałem wzrokiem dalej niż inni to dlatego, że stałem na ramionach olbrzymów”. Jak rozumie Pan te słowa i jakie miały one wpływ na Pana spojrzenie na nowy projekt?
Michał Małafiejski: Cytat ten skojarzył mi się z zaproponowaną nazwą nowej platformy do nauczania – „EduGiants”, może dlatego że jako naukowiec często korzystam ze scholar.google.com. Podczas planowania budowy platformy EduGiants – dość szybko zdałem sobie sprawę, że ważne jest przesłanie, cytat, motto – i słowa Newtona chyba najlepiej opisują naszą wizję, w której obok wykorzystania naszych technologii do automatyzacji procesów sprawdzania rozwiązań, równie ważny był człowiek – Tutor – który ma wprowadzać młodego adepta informatyki w świat programowania i algorytmów.
Contest.pl: Jakie zatem zalety ma kształcenie za pomocą EduGiants w stosunku do form tradycyjnych?
MM: Ważne jest zrozumienie, że technologia, której używamy nie ma zastąpić osobistego kontaktu ucznia i nauczyciela, ma go „jedynie”, a może „aż” usprawnić.
Ale to oczywiście nie wszystko. Nowa metoda ISEL (ang. Intelligent System for Enhanced Learning) to autorska metoda nauczania, dzięki której wysiłki osoby uczącej się są skierowane na sam proces zdobywania umiejętności i wiedzy, przez co nauka jest skuteczniejsza i znacznie przyjemniejsza.
Contest.pl: Jakie oprogramowanie jest wymagane po stronie użytkownika?
MM: Cały proces nauki będzie wymagał tylko przeglądarki internetowej i dostępu do sieci.
Contest.pl: Co jest nowego w tej metodzie?
MM: ISEL (ang. Intelligent System for Enhanced Learning) to autorska metoda nauczania, dzięki której wysiłki osoby uczącej się są skierowane na sam proces zdobywania umiejętności i wiedzy, przez co nauka jest skuteczniejsza i znacznie przyjemniejsza. Inteligentne systemy umożliwiają wykonywanie ćwiczeń w dowolnym czasie i zapewniają natychmiastową ocenę efektów pracy. Nie zastępują one wiedzy i doświadczenia wykładowców, którzy przygotowują program i metodologię nauczania specjalnie przystosowaną do ISEL, jednak ułatwiają wykorzystanie tych środków. Dodatkowym atutem jest bezpośredni kontakt z tutorem, indywidualnym nauczycielem, który śledzi postępy i pomaga rozwiązywać napotkane problemy. Tutorzy EduGiants posiadają najwyższe kwalifikacje w nauczaniu, są wykładowcami na wyższych uczelniach lub wybitnymi nauczycielami.
Contest.pl: Jakie zatem zalety ma kształcenie za pomocą EduGiants w stosunku do form tradycyjnych?
MM: Korzyści kształcenia według metody ISEL są wielorakie. Zaczynając od automatycznej oceny poprawności rozwiązania zadań, która pozwala nauczycielom zaoszczędzić czas przy pracy z uczniem poprzez odpowiedni system motywacyjny dla uczniów. ISEL to nie jest cudowny środek, to efekt naszej pracy nad optymalizacją procesu dydaktycznego. Ważne jest zrozumienie, że technologia, której używamy nie ma zastąpić osobistego kontaktu ucznia i nauczyciela ma go „jedynie”, a może „aż” usprawnić.
Ale to oczywiście nie wszystko. Dzięki modelowi udostępniania usług (SaaS – ang. Software as a Service) użytkownik indywidualny nie musi spełniać żadnych restrykcyjnych kryteriów potrzebna jest tylko przeglądarka internetowa i dostęp do sieci.
Dalej, treści programowe i zestawy zadań będą dostępne 24 godziny na dobę, a wszelkie błędy i niejasności poprawiane na bieżąco przez naszych wykładowców. Wprowadzimy w ten sposób do edukacji koncepcję żyjących artykułów (ang. living articles) znanych z czasopism naukowych.
Contest.pl: Skąd pochodzą środki na stworzenie platformy, jak Państwo o nie aplikowali?
MM: To może zabrzmi dziwnie, ale mimo że projekt pasuje do co najmniej kilku atrakcyjnych programów wspierających tego rodzaju przedsięwzięcia, to nie aplikowaliśmy o żadne dotacje. Uważamy, że jedyną szansą na powodzenie tego przedsięwzięcia jest sprostanie wymogom użytkowników. Do tej pory inwestowaliśmy wyłącznie własne środki.
Bardzo duże wsparcie otrzymujemy również od Pomorskiego Parku Naukowo-Technologicznego w Gdyni, dzięki któremu w ogóle możemy rozwijać skrzydła jako firma.
Contest.pl: Jakie to wsparcie?
MM: PPNT wykazuje dużo inicjatywy w stworzeniu optymalnych warunków dla firm innowacyjnych. Dla nas bardzo ważne są elementy infrastruktury: niezawodne, szerokopasmowe łącze ze światem, Ośrodek Informacji Patentowej, możliwość wykorzystania sal konferencyjnych, i wiele innych udogodnień, które w znacznym stopniu ułatwiają prowadzenie firmy.
Contest.pl: A firma, skąd pochodził kapitał założycielski?
MM: Kapitał założycielski był bliski minimum ustawowego. Gdy zakładaliśmy firmę inspirowali nas tacy ludzie jak Tadeusz „Tad” Witkowicz, czy Zbigniew Drzymała; od tego czasu udało nam się zrealizować kilka projektów, liczymy na kolejny sukces.
Contest.pl: Czy to dobry moment na taką inicjatywę, jest kryzys, spowolnienie gospodarcze…?
MM: Wiele się mówi ostatnio o konieczności kształcenia w kierunkach technicznych, Ministerstwo Edukacji, władze samorządowe i same szkoły podejmują inicjatywy zmierzające do popularyzacji matematyki, informatyki i nauk przyrodniczych, podobnie działania są podejmowane w innych krajach, gdzie również dostrzega się konieczność kształcenia w tych obszarach i jest jasne, że nie można czekać – ten mityczny dobry moment może nigdy nie nadejść.
Na co dzień obserwujemy, że wiele się dzieje dzięki wspaniałym ludziom – zapaleńcom, którzy z niesamowitym oddaniem kształcą na najwyższym światowym poziomie, czasem w dość trudnych warunkach. Naszą misją jest ich wskazać jako wzór do naśladowania, dostarczyć profesjonalne narzędzia, gotowe materiały i metody, aby mogli kształcić jeszcze lepiej przy mniejszym nakładzie pracy. Jeśli chcemy budować nowoczesny kraj, to nie ma innego wyjścia.
Swoimi dotychczasowymi działaniami udowodniliśmy, że jako firma jesteśmy w stanie tworzyć rozwiązania innowacyjne w skali światowej. Teraz chcemy nauczyć studentów EduGiants, że oni też są w stanie; wskazać im drogę i możliwości.
Contest.pl: Być może ten rodzaj działalności to rzeczywiście strzał w dziesiątkę i świetny pomysł na nowy biznes, nie boicie się konkurencji?
MM: Nie i powiem więcej, udostępniamy jądro naszego serwisu podmiotom trzecim nawet jeśli chcą tworzyć konkurencyjne portale. Wykorzystują go między innymi CodeChef.com oraz ExpertRating.com. Głównym polem naszej działalności jest tworzenie narzędzi do automatycznej weryfikacji umiejętności.
Contest.pl: Jak by Pan porównał EduGiants do innych platform kursowych obecnych na rynku?
MM: Naszym zdaniem EduGiants tworzy zupełnie nową jakość, łącząc w sobie nowatorskie elementy technologiczne, mechanizmy motywacyjne i bezpośredni kontakt z wysokiej klasy specjalistami. O ile wiemy takich rozwiązań nikt jeszcze nie oferuje.
ISEL to coś więcej niż e-learning. ISEL ukierunkowany jest na sam proces nabywania konkretnych umiejętności, zdecydowanie skracając czas i pozwalając wykorzystać go bardziej efektywnie. Aby lepiej zrozumieć czym jest ISEL, zapraszamy do odwiedzenia platformy EduGiants.
Twórcą portalu jest technologiczna firma Sphere Research Labs z siedzibą w Pomorskim Parku Naukowo Technologicznym, zajmująca się tworzeniem narzędzi do zdalnego nauczania i oceny umiejętności. W portalu wykorzystano silnik SPOJ Engine stosowany do tej pory głównie w portalach konkursowych CodeChef, Scarky i SPOJ oraz w Ideone – serwisie typu pastebin nowej generacji.
